कर्णाली प्रदेश
राजधानी: वीरेन्द्रनगर (सुर्खेत) · १० जिल्ला · १६ ठाउँ
सबैभन्दा ठूलो र सबैभन्दा कम पुगिने प्रदेश: रारा ताल, शे–फोक्सुण्डो, कैलाशतर्फको हुम्ला मार्ग र जुम्लाको पुरानो खस राज्य।
कर्णाली प्रदेशले तिब्बतको कैलाश पर्वतनजिकबाट निस्कने नेपालको सबैभन्दा लामो नदी कर्णालीलाई पछ्याउँछ। क्षेत्रफलमा सबैभन्दा ठूलो र जनसंख्यामा सबैभन्दा पातलो यो प्रदेश अग्ला उपत्यका, ओखर र स्याउका बगैंचा, समतल छानाका ढुंगे गाउँ र संसारमै सबैभन्दा उचाइमा फल्ने भनिने जुम्लाको मार्सी धानको भूमि हो।
१२औं देखि १४औं शताब्दीसम्म खस मल्ल राजाहरूले जुम्लानजिकको सिंजाबाट ठूलो साम्राज्य चलाए, र नेपाली भाषा यही क्षेत्रको बोलीबाट विकसित भएको हो। आज कर्णाली यात्रुका लागि नेपालको जंगली पश्चिम हो: देशकै ठूलो रारा ताल, डोल्पाको फिरोजी फोक्सुण्डो, र कैलाश जाने तीर्थ मार्गमा लिमी उपत्यका र सिमकोट।
कर्णाली प्रदेश का जिल्लाहरू
कर्णाली प्रदेश का ठाउँहरू
रारा ताल
मुगु, कर्णाली प्रदेशसल्ला, ठिंगुरे र धुपीको वनले घेरेको २,९९० मिटरमा रहेको गाढा नीलो पानी, नेपालकै ठूलो ताल।
थप पढ्नुहोस् →
शे–फोक्सुण्डो ताल
डोल्पा, कर्णाली प्रदेशनेपालको सबैभन्दा गहिरो, अविश्वसनीय फिरोजी रंगको ताल, १६७ मिटरको झरना र किनारमा बोन गाउँ रिङमोसहित।
थप पढ्नुहोस् →शे गुम्बा र माथिल्लो डोल्पा
डोल्पा, कर्णाली प्रदेशपवित्र क्रिस्टल माउन्टेनमुनि माथिल्लो डोल्पाको अग्लो, दुर्गम संसारमा रहेको एघारौं शताब्दीको गुम्बा।
थप पढ्नुहोस् →
लुकेको रत्नधो तराप
डोल्पा, कर्णाली प्रदेशढुंगे घर, चैत्य र संसारकै अग्लो विद्यालयमध्ये एक भएको डोल्पाको उच्च उपत्यकाको गाउँ।
थप पढ्नुहोस् →
सिमकोट र कैलाश मार्ग
हुम्ला, कर्णाली प्रदेशहुम्लाको हवाइपट्टी भएको बजार, हिल्सा सिमाना हुँदै कैलाश पर्वत जाने हिँडाइको सुरुवात।
थप पढ्नुहोस् →
लुकेको रत्नलिमी उपत्यका
हुम्ला, कर्णाली प्रदेशसुदूर उत्तर–पश्चिमी हुम्लाको लुकेको तिब्बती बौद्ध उपत्यका, हाल्जीमा प्राचीन रिन्छेनलिङ गुम्बासहित।
थप पढ्नुहोस् →
चन्दननाथ र जुम्ला
जुम्ला, कर्णाली प्रदेशस्याउ बगैंचा र संसारमै सबैभन्दा उचाइमा फल्ने रातो मार्सी धानका खेतबीचको जुम्लाको मन्दिर बजार।
थप पढ्नुहोस् →
लुकेको रत्नसिंजा उपत्यका
जुम्ला, कर्णाली प्रदेशमध्यकालीन खस मल्ल साम्राज्यको राजधानी र नेपाली भाषाको उद्गमस्थल, भग्नावशेष र प्राचीन अभिलेखसहित।
थप पढ्नुहोस् →पचाल झरना
कालिकोट, कर्णाली प्रदेशकालिकोटको कर्णाली खोंच क्षेत्रमा भिरबाट खस्ने झरना, जसको नाममा स्थानीय गाउँपालिका छ।
थप पढ्नुहोस् →
लुकेको रत्नदुल्लु र अखण्ड ज्वाला
दैलेख, कर्णाली प्रदेशदैलेखको पुरानो खस राजधानी, जहाँ प्राकृतिक ग्यासका ज्वाला ढलेका देवताका अंग खसेका मानिने थानमा बल्छन्।
थप पढ्नुहोस् →
लुकेको रत्नजाजरकोट दरबार
जाजरकोट, कर्णाली प्रदेशभेरी नदीमाथिको डाँडामा रहेको बाइसे राज्यमध्येको पुरानो जाजरकोट राज्यको दरबार।
थप पढ्नुहोस् →स्यार्पु ताल
पश्चिम रुकुम, कर्णाली प्रदेशपश्चिम रुकुमको मुसिकोटनजिक गरा परेका खेतबीचको मध्यपहाडकै ठूलो तालमध्ये एक।
थप पढ्नुहोस् →
लुकेको रत्नकुपिण्डे दह
सल्यान, कर्णाली प्रदेशसल्यानका पहाडमा रहेको पवित्र दह, पानी कहिल्यै नघट्ने–नबढ्ने भनिने, पूर्णिमामा मेला लाग्ने।
थप पढ्नुहोस् →
वीरेन्द्रनगर र बुलबुले ताल
सुर्खेत, कर्णाली प्रदेशसुर्खेत उपत्यकामा रहेको कर्णाली प्रदेशको योजनाबद्ध राजधानी, छेउमा मूलको पानीले भरिने ताल र पार्कसहित।
थप पढ्नुहोस् →
लुकेको रत्नकाँक्रेविहार
सुर्खेत, कर्णाली प्रदेशवीरेन्द्रनगरमाथिको वनमा बाह्रौं–तेह्रौं शताब्दीको मन्दिर परिसरका ढुंगे भग्नावशेष, बौद्ध र हिन्दू कुँदाइसहित।
थप पढ्नुहोस् →
लुकेको रत्नदेउती बज्यै
सुर्खेत, कर्णाली प्रदेशसुर्खेत उपत्यकाको प्रिय देवी मन्दिर, जहाँ भक्तहरू घण्ट चढाएर मनोकामना माग्छन्।
थप पढ्नुहोस् →